De Milsbèk is èn moj dörpke tussen de Maos, 't Pruis waald en de St. Jaansbèrg. Vroeger was de Milsbèk alleen mar èn gehöcht, zônder kèrk en schol, alleen mar wa kötereejtjes en èn par weenkeltjes, wor ge zo 't allerneudigste kôst kriege. De meense, die hier vandaag den dag wonen, vienden 't hier moj, mar vroeger, zèggen de aalde Mi1sbèkse meensen, was 't hier veul mojer. 't Was nie zö druk ôp de wèèg en ge had nie al de gespiktakel ien de lôcht. We ha'n gèn radio, gèn televisie en alleen mar de Gennepse kraant. Dor stoond alleen mar ien wanneer dat d'r ien Kuuk pôggemërt was, de kèrkelijke diensten en vör de rest kôste d'r nog ien 1èzen as d'r örges braand was en as béj ènnen boer èn zôg eenentwintig pôggen haj gekregen. Ao ja, en 't olliekrëntje, dë krege we ok. As blage vôchte we dor aalkied um, want dor stoond ien van "Pijpje Drop". Dë krëntje krigde van Olliejan, dèn kwaam aaltied mit steenkollie nèvve de deur. Mar dan hadde 't ok wel zön bitje gehad en zödoende wiste dan eigelijk ok niet wat politiek was. Mar toe kwaam Bouwman, van de klein­boerenactie en dën hèt de meense toen toch wel èn klein bitje wakker gemakt. Dën zei da Colijn 't nie zö bar goed vör haj mit de klein boeren. Dën kèl kôs goed praoten en héj zei dat de klein boeren bèter van zich af mosse spéjen. len den Haag zèn ze dat Bouwman anpapte mit de Pruisen. Tèggen oons zei Bouwman ien zien toespraken die-ie hiel: "Wij strijden met het kruis voor ogen, maar niet het hakenkruis, maar het kruis, eens geplant op Golgotha." Enne meens den 't zo moj kôs zègge, dën kôs 't toch niet slecht vör hèbbe mit de meense. Toen 't stèmme wier vör de twèdde kamer deej Bouwman ok mit. Den haj èèges èn liest, mar de pestoor dën prikte 's Zôndags ùs goed ien de kèrk en dën zei da ge dor nie ôp meugde stèmme, want dan kwamde ien de hèl. Bouwman dën was tègge de Katholieke Staatspartéj. Veul meense zèn toew: "Héj zal dan wel tègge de Staatspartéj zien, mar toch nie tèggen Onze­lievenheer, anders kôs-ie dor niet zö moj ovver praoten". En èn heel dèl stèmden d'r toew ôp.

Bouwman gaof ok èn krentje uut en dë was eigelijk vör 't örst dat de meense wa meer heurde ovver de politiek. Vör den tied lei niemand d'r van wakker of de gulde meer of minder wèrd wier, want die ha'n we toch nie en die zö'n we ök wel nooit kriege,dochte we. We ha'n eigenlijk höst niks en toch veul, want we ha'n genoeg te èten. Den dukste tied wel alleen mar èrrepe1e mit èn stuks­ke schier spek en kènmèlkse pap. 's Zômers hadde we wel van alles ien den hof en ‘s weenters was d'r kappesmoes en bönnen uut de tôn.

We ha'n èn bèd um te slaopen. Dè was dan wel ènne kafzak, mar as ge den helen dag op 't laand had gewerkt dan sliepte dör goed op. Alleen grötvat en grötmoet ha'n èn vèrebed. Vör de rest ha'n we èn taofel mit stuul of èn höö1tere baank. De meense ha'n rööst en ze din mit mekaor hin. As 't neudig was dan hielpte mekaor.

Hollands praote hoefde ge alleen mar tègge de pestoor en den börgemèèster en dë kôsse we dan ok host nie. We ha’n dë ien Otersôm ien de schol wel zön bitje geleerd, mar we ha'n d'r toch wel veul moeite mit. Ja, as blage mosse wéj ien Otersôm nör de schol en dör liepe we hin ôp de kleump. Van die kleump krigde wel duk haoreenkels. Enne fiets haj fat mar alleen en dor meugde wéj nie ankômme. Behalve Hollands praote leerde we ien de schol ok nog èn bitje rèkenen en schrieven en lèzen, mar vöral de kaotechèssemus want as ge dèn nie kènde dan haj peijas geschokkeld en fat en moet ha'n dor eigelijk ok 't mèèste zörg aover da ge dën goed leerde en dën vroege ze ôw dan ok iederen dag af. As ge de kaotechèssemus aaltied goed kènde dan kôs 't zien da ge van de pestoor èn kèrkboek krigt as ge van schol af gingt. len dë kèrkboek stoonde spanndende verhaolen ovver den H. Augustinus dën ien zienen jônge tied nie gedugd haj, mar laoter toch nog ien den himmel kwaam en ovver èn meus­ke dat iederen dag ziene snep kwaam sliepen ôp èn rots. As dë meuske die rots dan helemaol mit de groond geliek haj gemakt, was d'r nog nie enen tèl um van de eeuwigheid. Ja, die eeuwigheid, dor ha'n wéj 't as blage nie ôp. Den himmel, dën leek zo misschien ôp 't öörste gezicht wel moj, mar as ge d'r dan goed ovver naodôcht was 't toch eigelijk mar niks, want al die zilvere en golde tëlders en lèpels, dë ware wéj ummes niet gewènd en ôp zönne möje, fluwele stoel dörfde wèj gaor nie gaon te zitte. Mar braande ien de hèl, dë was toch ok nie zön klènnigheid en èn doodzônde hadde zo gedaon. 't Bèèste kôste eigelijk nog nör 't vagevuur gaon, want dör kôste tenminste wèr uut kômme, mar dan moste wel veul aflaote verdiend hèbbe en as de familie dan ok nog wa geld haj vör misse te laote doen, dan kôs d'r ôw eigelijk nie zo heel veul gebeure. Eèns ien de vier of vijf jaor was d'r missie ien de kèrk. Dan kwamen de paoters Redemptoristen en die kôsse preke, dor was de pestoor niks  be'j. Die sloege de preekstoel haost ien mekaor. De schuuver trok ôw ovver 't lief en dan dörfde ge 's aoves haost nie nor bèd, zö bang ha'n ze ôw gemakt vör de hèl. Ovverdag ha'n die paoters meij nie veul te doen en dan ginge ze wel is èn eindje wandelen.

Toew stoond zönne paoter is ènne keer te praoten mit oons moet béj de suukerrruuvekuul en toew zei-ie dat 't mit die hèl toch allemaol nie zön vaort liep. Of moet tèggen um vertèld haj da ze zö bang was gewèst dë wee'k nie, mar ze was wel kwöj. "Zolde zönne kel now nie wa doen", zei ze, "hè’k me daor den hele nacht wakker gelège en now zèt-ie dat 't zön vaort nie löpt". Zöwa dörfden ze meij toch wel te zeggen as ze goed kwöj ware. Helemaol zeker ware ze trouwens toch nie van ur zaak, want ôns grötmoet die zei aaltied. "As 't allemaol is zös ze oons lere, dan begriep ik de pestoor nie". Waorum nie, de zei ze d'r nie béj.

Heksen en spoken dor ware we ok bang vör, want die ware d'r toch wel ôp veul pletsen, zö's ôp 't protestaants kèrkhof en dor moste iederen dag nève kômme as ge naor de schol gingt. Dan ginge we èvvel wel moj an den aandere kaant van de wèg lope. Wéj ha'n thuus ènne keer èn koe die behekst was. Toew hèbbe ze de pestoor d'r béj gehaold. Dën hèt wa staon bèjen ôp de dèèl en de koe mit wéjwaoter gezègend en 's aanderdagsmërs stoond ze wèr ovverèènd te vrèten. De pestoor haj d'r eiges schik van dat 't zö goed geholpen haj. As blage moste thuus van alles doen, èrrepele rape, knoei plukke en de koe andrieve as ze d'r mit naor de mërt of nor de var mosse. As we dan béj dën var waren mosse wéj aaltied èfkes mit de blage van dën boer gaon speule. Waorum dat de mos, dë wisse we ok nie, mar toe we èn bitje grödder wiere, krege we 't ien de gate. As d'r èn koe kalfde dan meugde we nie ôp de dèèl kômme en dan wierre de ramen toe gehangen mit zék. Meij ha'n ze ien de haost ènne kepotte zak gevat en dan kösse wéj moj dör de gat loeren.  

Eigelijk ha'n ze vör de blage aaltied werk zat, want alles mos mit de haand ge­daon worre. len de weenter moste gruun plukke en suukerruuve afschrôbbe vör 't vee. Dë was èn rotwerk. De waalsbèrentied was eigelijk nog 't mojste. Ge most wel vroeg ôp 's mëns, mar ien 't waald kôste wel veul schik hèbbe en daor stoonde fat en moet ôw tenminste nie den helen dag ôp de vingers te kie­ken. Ge most wel zörge da ge goed wa geplukt had, want ge köst nie iederen dag thuus kômmen en zègge dat d'r haost gèn waalsbèren stoonden. Dan kwa­men zè d'r wel aachter dat de blage ien de buurt d'r wel veul geplukt ha'n en dan kös 't wel is zien da ge smèèr krigt, mar as ge now goed geërrebeid had, dan krigde wel is ènne cent 's Zôndags. Dor kôste dan èn geluktoffee vör kope, of èn stukske zuut hölt. Dë was wa, want snuupkes kreegde nie duk. Alleen mit de kèrmis, dan krigde den dukste tien ènnen bats en dan kôs 't zien da ze wel is ènne zak moppe köchten. Dan krigde ok haost aaltied bezuuk en die liete dan ok nog wel is wa los. Die brochte dan ok meij ènne pèperkoek mit, mar dan hadde 't ok wel gehad.

As ge dè hier zo allemaol lèèst, liekt 't misschien net of wéj as blage aa'g alles mar moj din, zônder te knaojen, mar wéj waren ok meij van die neetnekke en dan prebierde we d'r ons neve te drëjje. Al te veul nöle kôste bèter ma nie doen, want dan kôs 't wel is zien da grötmoet ôw mit 't schôttelslet um de ore sloeg.

De deej eigenlijk wel gen pien, maar zönne natten drel ien ôw gezicht, daor ha'n we 't toch nie zö erg ôp. Wor we 't ok nie ôp ha'n dë was as we mit de luuskaam gekeèmd mosse wordde en dë mos nog alles meij, want luus ha'n de blage toe host aaltied.

As ge de plechtige communie dit dan was 't feest. Dan krigde èn ne'j pak en èn piep en dan mugde ge vör 't örst smoke. De jôngens tenminste. De dènne nie. Die mugde niks. Die krege wel èn néj kleed, want vör de kasgenaode ware ze ien den tied toch ok al wel.

Nimt oons grötmoet now. Die hoefde 't toch nörgens mer vör te doen, want die was al aald, maar die kocht toch mar moj iedere weenter en par ne'j kloompe vör 's Zôndags naor de kèrk te gaon. Die vërfde ze dan moj zwart en dan liep ze d'r wer bats béj.

Grötmoet die haj ok ènnen bril, want ze kös nie zö erg goed mèr zien. Dor ging ze niet vör nor den ogendokter, maar dèn bril köcht ze van ènne kel an de deur. Dën haj èn vol kist béj zich en grötmoet die schoemelde en zôcht net zo lang tot ze ènne goeie gevoonde haj. D'r kwame vroeger trouwens van aller­lei kèèls nève de deur en die sjouwden me toch èn dèl greij mit.

De Kuuksen Herman haj haost net zö veul béj zich ien èn kiske um ziene nek as ze tèggeworrig ien ènnen auto laojen.

Meij ware d'r wel is van die jöng vrollie die 't hier muuj waren op de Milsbèk en die ginge dan naor de stad um te dienen. Die kôsse zich hier dan 't bèste maar nie veul mèr laote zien, want stadse fliertse dor wolle ze hier nie veul mit te doen hèbbe. As zön vrollie dan zo nog wel is ôp de Milsbèk kwame dan zaoge ze d'r néjmodisch uut. Dan ha's ze 't wiet los en schoen an mit hoge hakke. Mar daor braoke ze zöwat urre nek mit ien de karspaor.

De mèèst jong vrollie, die ze thuus niet neudig ha'n, gingen ien 't Pruis béj ènnen boer wonen as meid en de jônges as boereknecht.

Laoter, toew de directoire met elastiek d'r ien ien opkomst was, kwaam d'r ien Gennep zön fabriek wor ze die mieke. Dor ginge toew ok veul vrollie van de Milsbèk naor toe um te ërrebeijen. Dë greij wa ze dor mieke wol d'r hier ien 't begin toch nie zö bar ien. Oons moet voond 't tenminste mar drellen en ge köst d'r nie èèns fetsoenlijk ènne lap ôp zètte, as 't kepot was. Mar jè, de jông vrollie ware toe al net as nouw ok en die wo'n zön moj rose greij toch wel gèr hebbe.  

We zolle zo nog wel ènnen hele tied dör kunne gaon, want d'r is nog veul te vertellen ovver den aalden tied ôp de Milsbèk. Hoe de meense hier sloofden en sjouwden ôp ur klein stukske groond, dët zegge: "We ha'n 't niet vet ien ônze kiendertied. We mosse d'r hard vör schoerézele en we hebbe veul zörg en engst gehad vör van alles wa kwaam en waor we niks an kôsse doen, mar we hèbbe aaltied gèr gewaond op 't stukske laand dèt de Milsbèk hiet."

Veul is d'r verlaore gegaon van wat 'r vroeger was an huus en struuk en hei, en as de meense, die hier vroeger gewaond hèbbe nog is trug zolle kômme, zolle ze hier misschien wel verdwaole en de Milsbèk nie mèr trug kènne, mar an 't waald zolle ze toch nog aaltied kunne zien da ze ôp de Milsbèk zien.

Wéj haope dat de néje meense, die hier zien kômme wone, zich hier net zö thuus zulle gaon vule as wéj en dat we hier mid'èn nog lang, plezierig kunnne wonen

Lambert en Door Theunissen.